Öğretmenlerin ve Öğrencilerin Buluşma Noktası
Emek Hırsızları
Sitemden indirilen etkinliklerden adımı ve site ismimi silerek kendi sitelerine yükleyen veya başka sitelere gönderen kişiler hakkında yasal işlem başlatacağımı ve adını emek hırsızı olarak sitemde yayınlayacağımı kamuoyuna bildiririm.
Reklamlar
Arşivler
Telif Hakkı
Ziyaretçi Sayacı
  • 19.005
  • 10.193
  • 596.247
  • 21.453.785

İSİM TAMLAMALARI
Birden çok ismin, birbirlerinin anlamlarını tamamlayacak şekilde bir arada kullanılmasıyla oluşan sözcük öbeklerine isim tamlaması denir.

Örnekler: Odanın kapısı yavaşça açıldı.
Bahçemize demir kapı yaptırdık.

İsim tamlamalarında belirtilen ad-in (-ın ,-un,-ün),belirten ad-i ( -ı,-u,-ü ) ekini alır.
Belirten (tamlayan) eki -in, ünlüyle biten adlara eklenirken araya ‘’n” kaynaştırma ünsüzü girer. Belirtilen ( tamlanan ) eki -i, ünlüyle biten adlara eklenirken araya ‘’s” kaynaştırma ünsüzü girer.

İSİM TAMLAMALARININ ÇEŞİTLERİ
1) Belirtili İsim Tamlaması : Hem belirten,hem de belirtilen ismin tamlama eki aldığı tamlamalara belirtili isim tamlamaları denir.

NOT: Belirtili isim tamlamasını bulmak için tamlanana neyin, kimin sorularını sorarız.

Kemal’in defteri
Osman’ın amcası,
ayakkabının boyası,
avukatın çantası,
sınıfın kapısı

2) Belirtisiz İsim Tamlaması:Sadece belirtilen adın tamlama eki aldığı,belirtenin ek almadığı tamlamalara belirtisiz isim tamlamaları denir.
 bahçe kapısı,
 yazı tahtası,
 sınıf öğretmeni
 erik ağacı,
 bahçe duvarı,
 televizyon sehpası,
 ayakkabı boyası,
 ceket düğmesi

Belirtisiz ad tamlamalarında belirten, belirtilen adın ne işe yaradığını,ne ile ilgili olduğunu,neye benzediğini belirtir.

NOT: Belirtisiz isim tamlamasını bulmak için tamlanana “-ne” sorusunu sorarız. “Nasıl,ne kadar,kaç,hangi” gibi sorular sıfat tamlamasını buldurur.

3)Takısız İsim Tamlamaları: Belirten ve belirtilenin tamlama eki almadığı tamlamalara takısız isim tamlaması denir. Bu tür tamlamalarda tamlayan,tamlananın ya neye benzediğini ya da neden yapıldığını anlatır.
 çelik çaydanlık
 tahta kaşık
 bakır tel
 taş duvar
 cam bardak
 plastik kova

Tamlayan tamlananın neden yapıldığını belirtiyor. Tamlayanla tamlananın arasına “den” ekini getirdiğimizde anlam bozulmuyor. Oysa sıfat tamlamalarında bozulur.
♦ mavi gömlek (sıfat)
♦ İnci (gibi) diş
♦ Kömür göz
♦ Altın kalp
♦ Çelik bilek

Tamlayan, tamlananın neye benzediğini ifade ediyor. Tamlayanla tamlananın arasına “gibi” edatını getirirsek sıfat tamlamasıyla karıştırmayız.Çünkü sıfat tamlamalarının arasına “gibi” edatını getiremeyiz.

NOT: Takısız isim tamlamalarının tamlayanları doğada tek başına bulunurken sıfat tamlamalarındaki doğada tek başına bulunmaz.

4)Zincirleme Ad Tamlamaları: Bir ad tamlamasının üçüncü bir adla ya da başka bir ad tamlamasıyla oluşturduğu tamlamaya zincirleme ad tamlaması denir.
♦ okul bahçesinin kapısı
b.siz ad tam ad
zincirleme ad tamlaması

♦ okul bahçesinin tel örgüsü
b.siz ad tam. b.siz ad tam.
Zincirleme ad tamlaması

İSİM TAMLAMALARIYLA İLGİLİ ÖZELLİKLER:

1) Belirtili ad tamlamalarında tamlayan çoğul,tamlanan da belgisiz bir sözcük olursa tamlayan eki “-in” yerine “-den” eki kullanılabilir.
♦ Aşağıdakilerden hangisi (Aşağıdakilerin hangisi)
♦ Yolculardan biri (Yolcuların biri)

2) Belirtili ad tamlamalarında kimi zaman tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir.
♦ Tadı yok sensiz geçen günlerin.

3)Belirtili ve zincirleme ad tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına sözcükler girebilir.
♦ Sandalyenin ayağı: (Sandalyenin kırık ayağı)
♦ Arabanın borcu : (Arabanın bir türlü bitmek bilmeyen borcu)

4) Belirtili ad tamlamalarında tamlayan,tamlanan ya da ikisi birden zamir olabilir.
♦ Şunun oğlu (Tamlayan zamir)
♦ Öğrencilerin bir kaçı (Tamlanan zamir)
♦ Onların bir kaçı (Tamlayan da tamlanan da zamir)
5) Tamlayanı zamir olan belirtili ad tamlamalarında tamlayan genellikle düşer.Bunlara “tamlayanı düşmüş ad tamlaması” denir.
♦ Olayı bize annesi anlatmıştı. (Onun annesi)
♦ Evimiz çok güzel oldu. (Bizim evimiz)
♦ Araban var mı?(Senin araban)

6) Bir tamlayan,birden çok tamlanan için;bir tamlanan da birden çok tamlayan için ortak kullanılabilir.
♦ Okulun kapısı ve penceresi açık kalmıştı.(Tamlayan ortak)
♦ Kerim’in, Mikail’in ve İsmet’in velisi geziye katılmadı.(Tamlanan ortak)

HAZIRLAYAN : LEVENT YAĞMUROĞLU

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26

85 Responses to Türkçe Dil Bilgisi

1 7 8 9
  • Bu site çok güzel herkese tavsiye edeceğim sınavlarıma çok yardımcıda bulundu.Levent hocama da çok teşekkürler.

  • Abartısız 2-3 saatten beri araştırıp duruyorum ama bir sonuca ulaşamadım daha diğer sitelerde saçma saçma şeyler var ama bu sitede amacıma ulaştım inşallah doğru konuyu araştırmışımdır tşk ediyorum bu siteyi açana

  • Arkadaşlara sizi tavsiye edeiyorum…siteniz çok iyi…teşekkürler..

  • Muhteşem bir siteniz var. Çalışmalarınızı çok beğeniyorum. Teşekkür ederim.

  • Hocam harika bir çalışma olmuş; gerek öz anlatımı, gerek geniş içeriği ile. Bilginin bedeli öğretildikçe ödenir.

1 7 8 9

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Reklamlar
Reklamlar
Facebook
Banner Kodu