Leventyagmuroglu.com

SÖZCÜKLERDE ANLAM ÖZELLİKLERİ
ÇOK ANLAMLILIK
♦ Biberi önce diline sürdü. (temel)
♦ Türkçe zengin bir dildir. (yan)
♦ Dilsiz kaval çalıyor. (yan)
♦ Tanzimat dilini bilmeden kaside okunmaz. (yan)
♦ Ağız dil vermeyen bir köylüydü.(mecaz)

YANSIMA SÖZCÜKLER
Doğadaki seslerin taklit edilmesine denir.

♦ Bu köpek neden havlıyor?
♦ Bir patlama sesiyle irkilmiştik.
♦ Bu aylarda kediler çokça miyavlar.
♦ Bu sözlerim üzerine sınıfta homurtular başladı.
♦ Köyde sabahleyin koyunların meleyişleriyle uyandık.

EŞ ANLAMLI SÖZCÜKLER
Bereketli – verimli boyunbağı – kravat Ayrıntı – detay
Kaygı – tasa deprem – zelzele Olay – hadise
Mutlaka – kesinlikle değer – kıymet Yönetmen – rejisör
Engel – mani anı – hatıra Toplum – cemiyet
Kuşku – şüphe yöntem – metot Çıkar – menfaat
Edebiyat –yazın cümle – tümce Kelime – sözcük

ZIT (KARŞIT) ANLAMLI SÖZCÜKLER
♦ Sana çirkin dediler düşmanı oldum güzelin.
♦ Ağlarım harta geldikçe gülüştüklerimiz.
♦ Kışın soğuğunu yaşadıkça yazın sıcağını arar oldum.
♦ Aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık.
♦ Yaşlı insanları görünce gençliğimin kıymetini anlıyorum.

SESTEŞ ( EŞSESLİ) SÖZCÜKLER
♦ Yılanı gören at birden şaha kalktı. Mutfaktaki pislikleri çöpe at.
♦ Al bayrağıma sarılı cansız bedenimi al.
♦ Gül: Gül. dedi, bülbüle.
♦ Kalem böyle çalınmıştır yazıma. Yazım kışıma uymaz, kışım yazıma
♦ Kırda yaptığımız piknikte yanımıza kır saçlı bir ihtiyar geldi.

SOMUT VE SOYUT ANLAMLI SÖZCÜKLER
Varlığını beş duyu beş duyu organıyla algılayabildiğimiz kavramlar somut; beş duyu organımızdan hiçbiriyle algılayamadığımız, varlığını sadece akıl ve mantık yürütme yoluyla kabul ettiğimiz kavramlar soyuttur.
♦ çiçek, ağaç, ses, koku, hava, göl, ev, rüzgar, ışık(somut)
♦ ruh, akıl, vicdan, akıl, acıma, üzüntü, aşk, inanç İnsanlık, öfke, vicdan, gönül, iyilik (soyut)

GENEL VE ÖZEL ANLAM
♦ Varlık – canlı – hayvan – kedi
♦ Metin – paragraf – cümle – sözcük – hece – ses

NİCEL VE NİTEL ANLAM

♦ Büyük insan olmak istediğini söylüyordu. ( nitel )
♦ Büyük bir ev almak için uğraştı. ( nicel )
♦ Az ileride birkaç kişi seni bekliyor. ( nicel )
♦ Bugün oldukça kötü bir zaman geçirdim. ( nitel )
♦ Çok konuştuğu için arkadaşları pek sevmedi. ( nicel )
♦ İki damla yaş olur düşersin yüreğime gizlice ( nitel, nicel)
♦ Kör karanlıkta açardık paslı gözlerimizi. (nitelik )
♦ Yaptığı işte iyi para kazanıyordu. ( nicel )
♦ İyi bir insandı. ( nitel )
♦ Bu soğuk havada bir de senin soğuk esprilerini çekemem. ( nicel, nitel )
♦ Bu şehrin havası sıcak olduğu gibi insanları da sıcaktır.( nicel, nitel)

TERİM ANLAM
♦ Köprü – dişçilik Dilbilim – Türkoloji Tanık – hukuk
♦ Veziri ileri sürünce mat etti. ( terim )
♦ Söyledikleriyle onu mat etti. ( deyim)

GÖNDEREN:Altınyıldız Koleji Türkçe Öğretmeni Erdal KARACA

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26

91 Yorum Yapılmış “Türkçe Dil Bilgisi”